AP'nin Kıbrıs Kararına Türkiye'den 'Yok Hükmünde' Tepkisi ve KKTC'ye Doğal Gaz Mutabakatı

Kararın oylama sonucu dikkat çekici: 575 milletvekilinin kabul oyu verirken, yalnızca 33 milletvekili ret oyu kullandı ve 43 milletvekili çekimser kaldı. Çekimser oyların arasında Yunanistan'dan Sol Grup milletvekili Nicos Pappas'ın da bulunması, tartışmanın yalnızca Türkiye ile AB arasındaki siyasi gerilimden ibaret olmadığını ortaya koydu. Karara yönelik eleştirilerin önemli bölümü, metnin yalnızca Rum toplumunun yaşadığı acıları merkeze aldığı, buna karşılık 1963-1974 döneminde EOKA ve diğer silahlı grupların saldırılarında yakınlarını kaybeden Türk kadınlarının hikâyelerinin tamamen dışarıda bırakıldığı yönünde şekillendi.

Haber Hürriyeti'nin analizine göre, 43 milletvekilinin çekimser kalması, AP içinde de metnin 'tek taraflı tarih anlatısı' içerdiği yönündeki eleştirileri gündeme taşıdı. Tartışmanın merkezinde ise şu soru yer aldı: Rum kadınların yaşadığı acılar ayrıntılı biçimde anlatılırken, 1963-1974 döneminde EOKA ve diğer silahlı grupların saldırılarında yakınlarını kaybeden Türk kadınlarının hikâyeleri neden metinde yer almadı?

Türkiye'nin Tepkisi Ne Oldu?

Türkiye, AP'nin kararına karşı tüm kurumlarıyla eşzamanlı bir tepki mekanizması devreye soktu. Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, 'Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen, kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri'ne yönelik asılsız ve akıl dışı iddialar içeren karar yok hükmündedir' ifadesini kullandı. Bakanlık açıklamasında, KKTC Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına tam destek verildiği belirtilerek, 'Alçakça iftiralar barındıran söz konusu karar, Avrupa Birliği'nin ve özelde Avrupa Parlamentosu'nun, Kıbrıs meselesiyle ilgili olarak belirli çevrelerin güdümüyle benimsediği yanlı ve çarpık yaklaşımın son örneğini teşkil etmektedir' denildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, çeşitli temaslarda bulunmak üzere Lefkoşa'ya gittiği sırada kararı değerlendirdi. Yılmaz, 'Biz bu kararı elbette ki hiçbir şekilde tanımıyoruz. Yok hükmünde bir karar olarak görüyoruz' dedi. Yılmaz, AP'nin Rum kesiminin propagandalarına alet edildiğini belirterek, 'Bu karar ne Türkiye Cumhuriyeti'ne ne Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne zarar verir. Ama Avrupa Parlamentosu'nun itibarını azaltır, düşürür' ifadelerini kullandı. Yılmaz ayrıca, 'Bugün Avrupa Parlamentosu'nda bu tür polemikler yapanlar önce Gazze'de yaşanan soykırıma baksınlar' diyerek AP'ye bir nevi ayna tuttu.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, kararı 'kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri'ne yönelik alçakça bir iftira' olarak nitelendirerek kökten reddettiklerini açıkladı. İletişim Başkanı Burhanettin Duran ise sosyal medyadan yaptığı açıklamada, kararı 'en güçlü şekilde kınıyorum' dedi. TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay da 'tamamen yanlı, Rum iddiaları ve iftiralarına dayanılarak alınan bu sözde kararı kesinlikle tanımıyor, şiddetle kınıyoruz' ifadelerini kullandı. Muhalefet cephesinden ise CHP'li emekli Tümamiral Yankı Bağcıoğlu, 'Tarihi çarpıtan siyasi kararlar gerçeği değiştiremez' dedi.

Türkiye'nin tepkisinin kapsamı, hükümet ve muhalefet partilerinin ortak tutum sergilemesi açısından da dikkat çekici. AK Parti ve CHP'nin AP kararına karşı aynı çizgide bir araya gelmesi, Kıbrıs meselesinde Türkiye'deki siyasi konsensüsün boyutunu ortaya koydu. Bu durum, AP'nin kararının beklenen etkiyi yaratması yerine, Türkiye'de ulusal birlik duygusunu güçlendirmesi anlamına geldi.

KKTC'den Gelen Sert Yanıt Ne?

KKTC, AP kararına en sert tepkiyi gösteren taraf oldu. KKTC Dışişleri Bakanlığı'nın yazılı açıklamasında, 'Avrupa Parlamentosunun, Kıbrıs'a 1974 Türk askeri müdahalesini çarpıtarak, Kıbrıs Türk halkını ve Türkiye'yi hedef alan bu kararını şiddetle kınıyoruz' ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, AP'nin Rumlar tarafından Kıbrıs Türk halkına yapılan vahşet ve insanlık suçlarını dile getirmek yerine kahraman Türk ordusuna yönelik mesnetsiz ithamlarda bulunarak 'haddini bir kez daha aştığı' vurgulandı.

KKTC Dışişleri Bakanlığı, AP'nin kararının 'dünyayı kandırmaya yönelik Rum propagandasına katkı koymaktan başka bir şeye yarar sağlamayacağını' belirtti. Açıklamada, KKTC Cumhuriyet Meclisi'ndeki kadın milletvekillerinin karar öncesinde AP'deki ilgili Komite Başkanına mektuplar göndererek iddialara cevap verdikleri, ancak tüm çabalara rağmen kararın kabul edilmesinin 'AB ve kurumlarının Kıbrıs konusundaki tarafsızlıklarını çoktan yitirdiklerini ve tamamen Rum tarafının sözcülüğünü yaptıklarını bir kez daha gözler önüne serdiği' kaydedildi.

KKTC Cumhurbaşkanlığı da ayrı bir açıklama yaparak, kararın 20 Temmuz 1974 Barış ve Özgürlük Bayramı'nın 52'nci yıl dönümü arifesine denk getirilmesine dikkat çekti. Açıklamada, 'İki halk arasında güvenin tesis edilmesi ve kalıcı bir çözüme ulaşılması yönündeki çabaların yoğunlaştığı bir döneme denk getirilen bu kararın hangi amaca hizmet ettiği açıktır' denildi. KKTC Cumhurbaşkanlığı, bu tür provokatif girişimlerin uzlaşıya katkı sunmak yerine güven ortamının oluşmasını engellemek suretiyle çözüm çabalarına zarar verdiğini vurguladı.

KKTC'nin tepkisinin boyutu, yalnızca hükümet düzeyinde kalmadı. KKTC Cumhuriyet Meclisi'ndeki kadın milletvekillerinin AP kararından önce mektup göndererek Türk kadınlarının da acılarını anlatma çabası, Kuzey Kıbrıs'ın diplomasi alanında aktif bir lobi yürüttüğünü gösterdi. Ancak bu çabaların sonuçsuz kalması, Lefkoşa'da AB kurumlarına karşı derin bir güvensizlik oluşmasına neden oldu.

Türkiye-KKTC Doğal Gaz Mutabakatı Ne Zaman İmzalandı?

AP kararının tepkilerin sürdüğü aynı gün olan 10 Temmuz 2026'da, Türkiye ve KKTC arasında 'KKTC'ye Doğal Gaz Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı' imzalandı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile KKTC Başbakanı Ünal Üstel, KKTC Cumhuriyet Meclisi'nde düzenlenen törenle mutabakat zaptını imzaladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın da katıldığı törende, iki ülkeyi deniz altından birbirine bağlayacak doğal gaz boru hattının hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların resmen başlatıldığı bildirildi.

Bakan Bayraktar, törende yaptığı konuşmada projenin detaylarını paylaştı: 'Türkiye ile KKTC arasında deniz altından geçecek doğal gaz boru hattı sisteminin inşa edilmesine yönelik çalışmaları bu imzalardan sonra başlatıyoruz. Bu proje kapsamında, yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda doğal gaz iletim hattı inşa edeceğiz. Anamur'dan başlayıp Teknecik'e gelecek. Getireceğimiz doğal gaz ile artık KKTC bir elektrik bolluğuna kavuşacak.' Bayraktar, projenin KKTC'nin enerji arz güvenliğine stratejik katkı sağlayacağını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, doğal gazın devreye alınmasıyla başta elektrik üretimi olmak üzere farklı kullanım alanlarında yeni bir döneme geçileceğini belirterek, 'KKTC'nin enerji alanındaki ihtiyaçlarının karşılanmasını, Anavatan Türkiye olarak stratejik bir öncelik olarak görüyoruz' dedi. KKTC Başbakanı Ünal Üstel ise mutabakat zaptını 'ülkemiz açısından tarihi bir dönüm noktası' olarak nitelendirerek, 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kalkınma yolculuğunda yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır' ifadelerini kullandı.

Mutabakat zaptının AP kararının tepkilerinin sürdüğü gün imzalanması, Ankara'nın Kıbrıs politikasında 'diplomatik tepki + somut adım' stratejisini ortaya koydu. Yılmaz'ın Lefkoşa'da hem AP kararını eleştirmesi hem de doğal gaz mutabakatını imzalaması, Türkiye'nin AB'ye verdiği mesajın sözlü değil, eylemsel olduğunu gösterdi. Bu eşzamanlılık, uluslararası gözlemciler tarafından da Ankara'nın Kıbrıs'ta kalıcı bir varlık inşa etme niyetinin somut bir göstergesi olarak yorumlandı.

Kıbrıs Barış Harekatı'nın Hukuki Dayanağı Nedir?

1974 Kıbrıs Barış Harekatı, Türkiye'nin 1960 Garanti Antlaşması'ndan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri doğrultusunda gerçekleştirildi. 1960 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere tarafından imzalanan Garanti Antlaşması, üç garantör devlete adanın statüsünü garanti etme hakkı veriyordu. 15 Temmuz 1974'te Yunanistan ve adadaki Rum işbirlikçilerinin Kıbrıs Türklerini yok etmek amacıyla gerçekleştirdikleri kanlı darbe ve Nikos Sampson'un iktidara getirilmesinin ardından, Türkiye 20 Temmuz 1974'te adaya müdahalede bulundu.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin gerçekleştirdiği harekatın, yalnızca Kıbrıs Türk halkının can güvenliğini sağlamakla kalmayarak toplu katliamları da önlediği vurgulanıyor. Harekat öncesinde EOKA ve EOKA-B çetelerinin Kıbrıs Türklerine karşı işlediği katliamlar, toplu mezarlar ve etnik temizlik girişimleri, müdahalenin gerekliliğini ortaya koyan temel faktörler olarak gösteriliyor. CHP'li Bağcıoğlu'nun ifadesiyle, 'Türk askerine suç isnat edenler, önce EOKA ve EOKA-B'nin Kıbrıs Türklerine karşı işlediği katliamlarla, toplu mezarlarla ve 15 Temmuz 1974 darbesiyle hesaplaşmalıdır.'

AP'nin kararında bu tarihi ve hukuki bağlamın tamamen görmezden gelinmesi, Türk tarafının en büyük eleştiri noktasını oluşturuyor. Türkiye'nin garantörlük hakkından doğan meşru müdahalesi bağlamından koparılırken, metnin yalnızca Rum tarafının iddiaları üzerine inşa edilmesi, kararın objektiflik iddiasını zayıflattı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, '1974 Barış Harekatı'ndan bu yana aşağı yukarı 52 yıl geçti. Yarım asrı aşan bir süre. Ve bütün bu süreçte ada huzur içinde, barış içinde. Sadece Türk tarafı değil, Rum tarafı da bu güvenli ortamda kalkındı, gelişti' dedi.

Birleşmiş Milletler'in ilerleyen yıllarda aldığı bazı kararlarda 1974 operasyonlarını 'işgal' olarak tanımladığı biliniyor. Ancak Türk tarafı, bu tanımlamanın Garanti Antlaşması'nın hukuki çerçevesini yok saydığını ve adadaki gerçekleri çarpıttığını savunuyor. AP'nin son kararı, bu uzun süredir devam eden hukuki ve siyasi tartışmanın yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

AP Kararı Türkiye-AB İlikilerini Nasıl Etkileyecek?

AP'nin Kıbrıs kararı, zaten gergin seyreden Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir kriz noktası oluşturdu. Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, AB kurumlarının Kıbrıs meselesine yönelik 'tarihi gerçekliklerden ve tarafsızlıktan gittikçe uzaklaşan bir yaklaşım içine girmesinin endişe verici bulunduğu' kaydedildi. Bu ifade, Türkiye'nin AB kurumlarının Kıbrıs konusunda artık tarafsız bir arabulucu olarak görmediğini açıkça ortaya koyuyor.

Karar, NATO Ankara Zirvesi'nin (7-9 Temmuz 2026) hemen ardından geldi. Zirvede Türkiye'nin NATO içindeki etkin rolü vurgulanırken, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına dönüş gündemdeydi. AP'nin bu diplomatik atmosferin hemen ardından Kıbrıs konusunda böyle bir karar alması, bazı analizlerde AB-Türkiye ilişkilerinde 'iki adım ileri, bir adım geri' paterninin devamı olarak yorumlandı. NATO zirvesinde elde edilen ilerlemenin AP kararıyla gölgelenmesi, Batı içindeki kurumlar arası tutarsızlığı da gözler önüne serdi.

'Avrupa Parlamentosu maalesef Rum kesiminin propagandalarına alet edilmiştir. Hiçbir temeli olmayan bu karar, bu iddialar bizim nazarımızda hiçbir kıymete sahip değildir. Bunlar ne Türkiye Cumhuriyeti'ne ne Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne zarar verir. Ama Avrupa Parlamentosu'nun itibarını azaltır, düşürür.' — Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Hürriyet'in aktardığına göre

Yılmaz'ın vurguladığı gibi, Türkiye AP kararının kendisine zarar vermeyeceğini, aksine AP'nin kendi itibarını zedeleyeceğini savunuyor. Bu yaklaşım, Ankara'nın AP kararlarını pratik etkisi olmayan 'siyasi bildiriler' olarak konumlandırma stratejisini yansıtıyor. Ancak kararın AB-Türkiye ilişkilerindeki uzun vadeli psikolojik etkisi, kısa vadede ölçülmesi zor bir değişken olarak duruyor.

Türkiye'nin aynı gün KKTC ile doğal gaz mutabakatını imzalaması, AB'ye verilen en somut mesaj oldu. Enerji iş birliğinin derinleştirilmesi, Türkiye'nin Kıbrıs'ta kalıcı altyapı yatırımları yapma niyetini gösterirken, AP kararının bu somut adımları durdurma kapasitesinin olmadığını da ortaya koydu. Ankara'nın stratejisi, sözde tepki vermek yerine fiili adımlar atarak AB'ye 'kararlarınızın saha üzerinde karşılığı yok' mesajını iletmek oldu.

Geçmişte AP Kıbrıs Kararları Ne Gibi Sonuçlar Doğurdu?

Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs konusunda aldığı kararlar, tarihsel olarak Türkiye-AB ilişkilerinde düzenli kriz noktaları oluşturdu. AP'nin daha önce de Kıbrıs meselesiyle ilgili benzer kararlar aldığı biliniyor; ancak bu son karar, 'kadın ve kız çocukları üzerindeki etkiler' çerçevesinin kullanılmasıyla önceki kararlardan ayrışıyor. Bu çerçeve, kararın insan hakları boyutunu öne çıkararak siyasi bir kararı ahlaki bir zemine taşıma girişimi olarak da okunabilir.

Türk tarafının tutumu, her AP kararında aynı 'yok hükmünde' retorisini tekrarlamak yerine, bu kez somut bir karşı adım atması açısından farklılaştı. Daha önceki AP kararlarında Türkiye'nin tepkisi genellikle sözlü açıklamalarla sınırlı kalırken, bu kez doğal gaz mutabakatının aynı gün imzalanması, 'sözde değil eylemle cevap' stratejisini devreye soktu. Bu yaklaşımın, gelecekteki AP kararlarına da model oluşturabileceği değerlendiriliyor.

KKTC Cumhurbaşkanlığı'nın, kararın '20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı'nın 52'nci yıl dönümü arifesine' denk getirilmesini 'provokatif' olarak nitelendirmesi, kararın zamanlamasının da bir mesaj içerdiğini gösteriyor. Kararın, iki halk arasında güvenin tesis edilmesi ve kalıcı bir çözüme ulaşılması yönündeki çabaların yoğunlaştığı bir döneme denk gelmesi, KKTC tarafından 'çözüm çabalarına zarar verme' olarak yorumlandı. Bu zamanlama, AP'nin sadece geçmişi değil, gelecekteki müzakere sürecini de etkileme niyeti taşıdığı şeklinde de okunabilir.

Türkiye'nin Kıbrıs politikasındaki temel parametreler değişmemekle birlikte, son dönemde 'iki egemen ve eşit devlet' formülünün öne çıkması, AP kararlarına karşı yeni bir diplomatik çerçeve oluşturuyor. Yılmaz'ın 'Kıbrıs Türk halkının özden gelen hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesi' çağrısı, Türkiye'nin artık federal çözüm arayışından ziyade iki devletli çözümü sahiplendiğini gösteriyor. AP kararları, bu yeni diplomasi çerçevesini güçlendirmek yerine zayıflatan bir işlev görüyor.

Doğal Gaz Projesi KKTC'ye Ne Kazandıracak?

Türkiye-KKTC doğal gaz boru hattı projesi, Kuzey Kıbrıs'ın enerji arz güvenliği açısından dönüştürücü bir nitelik taşıyor. Projenin temel parametreleri ve beklenen etkileri şu tabloda özetleniyor:

Bakan Bayraktar'ın açıklamasına göre, doğal gazın KKTC'ye ulaştırılmasıyla adada 'elektrik bolluğu' yaşanacak. Bu, KKTC'nin uzun süredir karşılaştığı enerji arz sorunlarının çözümünde kritik bir adım anlamına geliyor. Doğal gazın yalnızca elektrik üretiminde değil, sanayi ve konut kullanımında da KKTC'ye maliyet avantajı sağlaması bekleniyor. Yılmaz, 'En pahalı enerji olmayan enerjidir' diyerek projenin ekonomik boyutuna da vurgu yaptı.

Projenin jeopolitik boyutu da göz ardı edilemez. Doğal gaz boru hattı, Türkiye ve KKTC arasında fiziki bir bağ oluşturarak iki ülke arasındaki 'bağlantısallığı' perçinliyor. Bu durum, AP'nin Kıbrıs kararına karşı Türkiye'nin en somut cevabı olarak da değerlendiriliyor. Boru hattının inşası, Türkiye'nin Kıbrıs'ta kalıcı bir enerji altyapısı kurma niyetini gösterirken, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki enerji jeopolitiğinde Türkiye'nin konumunu güçlendiriyor.

KKTC Başbakanı Üstel'in mutabakatı 'tarihi dönüm noktası' olarak nitelendirmesi, projenin yalnızca enerji sektörüyle sınırlı kalmayan bir öneme sahip olduğunu gösteriyor. Üstel, 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kalkınma yolculuğunda yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır' derken, doğal gazın adanın整体 kalkınmasına katkısına işaret etti. Projenin tamamlanma takvimi henüz netleşmemiş olsa da, mutabakat zaptının imzalanması sürecin resmi olarak başladığını gösteriyor.

'Türkiye ile KKTC arasında deniz altından geçecek doğal gaz boru hattı sisteminin inşa edilmesine yönelik çalışmaları bu imzalardan sonra başlatıyoruz. Bu proje kapsamında, yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda doğal gaz iletim hattı inşa edeceğiz. Anamur'dan başlayıp Teknecik'e gelecek.' — Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, OdaTV'nin aktardığına göre

Sık Sorulan Sorular

AP'nin Kıbrıs kararı ne zaman alındı ve oylama sonucu ne oldu?

Avrupa Parlamentosu, 8 Temmuz 2026'da Yunan milletvekili Eleonora Meleti'nin raportörlüğündeki kararı 575 kabul, 33 ret ve 43 çekimser oyla kabul etti. Kararda Türkiye 'işgalci' güç olarak tanımlandı ve tazminat ödemesi gerektiği savunuldu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı kararı 'yok hükmünde' ilan etti.

Türkiye-KKTC doğal gaz mutabakatı neyi kapsıyor?

10 Temmuz 2026'da imzalanan mutabakat zaptı, Anamur'dan Teknecik'e uzanan yaklaşık 101 kilometrelik deniz altı doğal gaz boru hattının inşasını öngörüyor. Proje tamamlandığında KKTC'nin elektrik üretiminde doğal gaz kullanması sağlanarak enerji arz güvenliği güçlendirilecek ve maliyetler düşecek.

AP'nin Kıbrıs kararına kimler tepki gösterdi?

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Dışişleri Bakanlığı, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, İletişim Başkanı Burhanettin Duran, CHP'li Yankı Bağcıoğlu, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, KKTC Cumhurbaşkanlığı ve KKTC Dışişleri Bakanlığı kararı kınadı. Türkiye'de iktidar ve muhalefet, Kıbrıs konusunda ortak tutum sergiledi.

AP kararı Türkiye-AB ilişkilerini nasıl etkileyecek?

Dışişleri Bakanlığı, AB kurumlarının Kıbrıs meselesinde tarafsızlıktan uzaklaştığını belirterek endişe duyduğunu açıkladı. Karar, NATO Ankara Zirvesi sonrası elde edilen olumlu atmosferi gölgeledi. Türkiye'nin aynı gün KKTC ile doğal gaz mutabakatı imzalaması, AP kararına karşı somut bir adım olarak değerlendirildi.