Savunma Sanayii İhracatı 11 Milyar Doları Aştı: NATO Vitrini ve Petrol Anlaşmasıyla Sektör Patlaması

Son 12 aylık toplam ihracatın 11 milyar doları aşması, Türk savunma sanayisi açısından sembolik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Görgün, açıklamasında bu başarıda sahada kanıtlanmış sistemlerin ve derinleşen ekosistemin payına vurgu yaptı. SSB verilerine göre Türk savunma sanayisi ekosistemi 4 bini aşkın firmadan oluşuyor ve 1400'den fazla proje eş zamanlı olarak yürütülüyor. İHA'lardan jet eğitim uçaklarına, deniz platformlarından elektronik harp teknolojilerine kadar geniş bir kabiliyet yelpazesinde üretim yapılıyor.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise NATO Ankara Zirvesi kapsamında TOBB ve ABD Ticaret Odası tarafından düzenlenen Savunma Sanayii Çalışma Yemeği'nde, Türkiye'nin 2025 yılında 185 ülkeye 230 farklı savunma ürünü ihraç ettiğini ve 10 milyar 54 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştığını açıkladı. Güler, bu rakamların hem büyüyen kapasiteyi hem de küresel rekabet gücünü yansıttığını belirtti.

NATO Zirvesi Türk Savunma Sanayiine Ne Kazandırdı?

7-8 Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türkiye'nin 22 yıl aradan sonra ev sahibi olduğu ilk NATO liderler zirvesi olarak tarihe geçti. Zirve kapsamında ilk kez resmi programa dahil edilen Savunma Sanayii Forumu (NSDIF26), 7 Temmuz'da ATO Congresium'da gerçekleştirildi ve Türk savunma şirketlerine küresel bir vitrin sağladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, forumda yaptığı açıklamada Türkiye'nin dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11. sırada bulunduğunu ifade etti. NATO'nun yayımladığı tahmini verilere göre üye ülkelerin 2026 yılı toplam savunma harcamalarının yüzde 11 artışla 1 trilyon 809 milyar 915 milyon dolara ulaşması beklenirken, Türkiye'nin savunma harcamasının yaklaşık 48 milyar dolar, GSYH'ye oranının ise yüzde 2,85 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, zirvede 70 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip 40'tan fazla ülkenin bir araya geldiğini hatırlatarak bu buluşmanın Türk savunma sanayii için ne anlama geldiğini vurguladı. Sabah gazetesinden Ahmet Alemdar ise köşe yazısında, nicel verilerin ortaya koyduğu on milyarlarca dolarlık ihracat ve proje yönetimi kabiliyetinin Ankara Zirvesi'nde İttifak'ın geleceğinde yer bulacağını belirtti.

Zirvede ayrıca yakıt tedarik zincirinin güçlendirilmesi için 27 milyar avroluk yatırım duyuruldu ve yaklaşık 1,6 milyar dolar değerinde çok uluslu savunma girişimi açıklandı. ROKETSAN, çok uluslu taarruz girişimlerinin duyurulduğu törende savunma sanayii temsilcisi olarak sahneye davet edildi. Dünya Gazetesi'nin aktardığına göre, NATO Ankara Zirvesi kapsamında konuşulanlar, önümüzdeki dönemde hızla üretilebilen, hızla geliştirilebilen ve hızla teslim edilebilen yeni nesil muharebe araçlarına odaklanılacağını tescilledi.

Sahada başarısını kanıtlayan sistemlerimiz ve her geçen gün derinleşen ekosistemimizle küresel ölçekte kalıcı iş birlikleri kurmaya devam ediyoruz.

SSB Başkanı Görgün'ün bu sözleri, NATO zirvesinin savunma sanayii diplomasisi açısından neden kritik bir dönemeç olduğunu özetliyor. Zirveden çıkacak her yeni anlaşma, Türkiye'deki ana yüklenici firmaların etrafında büyüyen ve 10 bine yaklaşan KOBİ, tedarikçi ve alt yüklenici ağı için yeni üretim hattı ve ihracat kapası anlamına geliyor.

İHA ve SİHA İhracatında Türkiye'nin Küresel Konumu Ne?

Türkiye, insansız hava aracı (İHA) teknolojisinde dünyanın en büyük ihracatçısı konumunda bulunuyor. Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu kapsamında düzenlenen İnovasyondan Seri Üretime: NATO'nun İHA Üstünlüğünü İnşa Etmek başlıklı panelde, sektörün son 20 yıldaki dönüşümünü rakamlarla anlattı.

Bayraktar, 20 yıl önce Türkiye'nin savunma sanayisinde yalnızca 17 şirket bulunduğunu, bugün ise bu sayının 3 bini aştığını belirtti. 2002 yılında 250 milyon dolar olan savunma ihracatının bugün bir haftada gerçekleştirildiğini vurgulayan Bayraktar, haftalık ihracatın 450 milyon dolar seviyesine ulaştığını ve toplam ihracatın 10 milyar doların üzerinde olduğunu açıkladı. Bayraktar, müşterilerinin çoğunun NATO dışından geldiğini ancak NATO ülkeleriyle daha fazla ilişki kurmak istediklerini ifade etti.

Bayraktar'ın dikkat çektiği bir diğer önemli gelişme, Bayraktar KIZILELMA İnsansız Savaş Uçağı'nın seri üretim süreciydi. NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu kapsamında TUSAŞ Kahramankazan tesislerinde düzenlenen resepsiyonda, S5 kuyruk numaralı seri üretim KIZILELMA, milli mühimmatlarla birlikte sergilendi ve NATO üyesi ülkelerden gelen üst düzey heyetler tarafından yakından incelendi. KIZILELMA'nın ilk ihracat sözleşmesi SAHA 2026 fuarında Endonezya ile imzalandı.

Star gazetesinin aktardığına göre, Bayraktar İtalyan savunma şirketi Leonardo ile kurdukları Leonardo Baykar Aerospace Systems (LBA Systems) ortak girişiminin önemine de değindi. Bu ortaklık, Türkiye'nin sadece ürün ihraç etmekle kalmayıp Avrupa savunma ekosisteminde ortaklık kurma aşamasına geldiğini gösteriyor. Bayraktar, savaş ortamında artan İHA ihtiyacına cevap verebilmek için daha kısa geliştirme döngülerine, daha kısa üretim sürelerine ve yüksek ölçekli kapasitelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Savunma Sanayiinde Kilogram Başı Değer Neden Önemli?

SSB'nin açıkladığı verilere göre, savunma ve havacılık sanayiinin kilogram başı ihracat değeri, Türkiye ortalamasının 40 katına ulaştı. Bu rakam, sektörün yüksek katma değerli üretim kapasitesinin en somut göstergelerinden biri olarak yorumlanıyor. SSB açıklamasında, Türkiye ortalamasının 40 katına ulaşan kilogram başı ihracat değerinin, yüksek teknoloji üretiminde ulaşılan seviyenin somut göstergesi olduğu vurgulandı.

Bu verinin anlamı şudur: savunma sanayii, tonaj olarak küçük hacimli ürünler ihraç etmesine rağmen, her bir kilogram ürünün karşılığında elde edilen dolar değeri, Türkiye'nin genel ihracat ortalamasından kırk kat daha yüksek. Bu durum, ihracatın hacminden çok niteliğine işaret ediyor ve Türkiye'nin düşük katma değerli üretimden yüksek teknoloji tabanlı üretime geçişinin somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor.

Savunma Sanayii İhracatçıları Birliği (SSI) verileri de bu trendi bölgesel bazda doğruluyor. Konya Savunma ve Havacılık Sanayii, 2026 yılının Ocak-Haziran döneminde yüzde 13,5'lik ihracat artışı ile 107 milyon 364 bin dolara ulaştı. Konya Sanayi Odası Başkanı Mustafa Büyükeğen, savunma ve havacılık sanayiinin genel ihracat artışının dört katından fazla büyüme kaydettiğini ve Konya'nın Ankara, İstanbul ve Eskişehir'in ardından sektörün en fazla ihracat yapan dördüncü ili konumuna yükseldiğini belirtti.

Geçtiğimiz yıl Konya'nın savunma ve havacılık sanayi ihracatının yüzde 25 artışla 206 milyon 805 bin dolar olarak gerçekleştiği hatırlanırsa, 2026 ilk yarıdaki 107 milyon dolarlık rakamın yılsonunda 220 milyon doları aşması bekleniyor. Bu bölgesel başarı, savunma sanayii ekosisteminin sadece İstanbul, Ankara ve Eskişehir üçgeniyle sınırlı kalmayıp Anadolu'nun farklı şehirlerine yayıldığını gösteriyor.

Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı Anlaşması Ne Zaman İmzalanacak?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 9 Temmuz 2026'da Bağdat'ta gerçekleştirdiği temaslar sonrasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı için önümüzdeki 12 ayı kapsayan yeni bir anlaşmayı son aşamaya getirdiklerini duyurdu. Bayraktar, mevcut anlaşmanın temmuz sonuna doğru biteceğini hatırlatarak sürecin aksamadan devamını sağlayacak kısa dönemli anlaşmayı önümüzdeki günlerde imzalamayı hedeflediklerini açıkladı.

CNN Türk'ün aktardığına göre, Bakan Bayraktar hattın kapasitesini tümüyle kullanmayı ve hatta kapasite artırımı yapmayı hedeflediklerini belirterek Körfez'deki başka üreticileri de bu sisteme dahil etmek istediklerini bildirdi. Silopi'den Ceyhan'a olan kısımda günlük 1,5 milyon varil kapasite bulunduğunu ve bunun 2,5 milyon varile çıkarılabileceğini ifade eden Bayraktar, hattı Basra'ya kadar uzatarak Basra'da üretilen petrolü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına sunma vizyonunu paylaştı.

Bayraktar ayrıca Irak'ın elektrik ihtiyacı için iki çözüm önerisi sunduklarını açıkladı. Birinci öneri mevcut iletim hattının kapasitesinin artırılması, ikinci öneri ise Türkiye üzerinden Irak'a doğal gaz getirilmesi. Bayraktar, ilerleyen dönemde Irak'ta veya Körfez'de üretilen doğal gaz kaynaklarını aynı boru hattını kullanarak ters akışla Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya götürme projesini de gündeme getirdi. Bu vizyon, Türkiye'nin sadece bir transit ülke değil, bölgesel enerji merkezi (hub) olma stratejisinin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Irak'tan Ceyhan'a petrol akışı devam edecek. Önümüzdeki 12 ayı kapsayacak bir anlaşmayı son aşamasına getirdik. Önümüzdeki günlerde imzalamayı ve kamuoyu ile paylaşmayı hedefliyoruz.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin temmuz sonuna doğru Türkiye'yi ziyaret edeceği de açıklandı. Ensonhaber'in aktardığına göre, hattan günlük ortalama 250 bin varil ham petrolün Ceyhan terminaline güvenli ve kesintisiz akışı yeni mutabakatla garanti altına alındı. Bu hattın tam kapasiteyle çalışması, küresel petrol arz güvenliğini tahkim ederken Türkiye'ye milyarlarca dolarlık transit geçiş geliri sağlama potansiyeli taşıyor.

Savunma Sanayiindeki Büyüme İstihdama Nasıl Yansıyor?

Türk savunma sanayiindeki ihracat patlaması, sadece dolar rakamlarıyla sınırlı kalmıyor; sektörün istihdam boyutu da dikkat çekici bir büyüme sergiliyor. Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar'ın açıkladığına göre, 20 yıl önce Türkiye'nin savunma sanayisinde yalnızca 17 şirket faaliyet gösterirken, bugün bu sayı 3 bini aşmış durumda. SSB verilerine göre ise ekosistem 4 bini aşkın firmadan oluşuyor ve 1400'den fazla proje eş zamanlı yürütülüyor.

ASELSAN tek başına 10 bini aşkın personeli ve bunun 6.500'den fazlasını oluşturan mühendis kadrosuyla tamamen Ar-Ge odaklı bir yapıya sahip. Şirket, Ankara genelinde Bilkent Üniversitesi ortaklığıyla kurulan Türkiye'nin ilk ticari çip fabrikası, Hava Savunma Test ve Entegrasyon Merkezi ve Foton Dedektörü gibi ileri nanoteknoloji tesisleri işletiyor. Bu tür yatırımlar, savunma sanayiinin sadece üretim değil, aynı zamanda bilgi yoğun bir Ar-Ge ekosistemi olduğunu gösteriyor.

Dünya Gazetesi'nin haberine göre, CAATSA yaptırımlarının kalkması durumunda Türkiye'nin üçüncü ülkelere araç ve ekipman satışının hız kazanacağı, risk primi ve borçlanma maliyetinin düşeceği ve yabancı yatırımcının artacağı öngörülüyor. Bu senaryoda, önümüzdeki dönemde savunma sanayiinde hızlı ve seri üretim, hızlı inovasyon ve hızlı teslimat sayesinde 2030'da 30 milyar dolarlık ihracatın mümkün olabileceği belirtiliyor.

İhracatın bölgesel dağılımı da sektörün küresel ağını genişlettiğini gösteriyor. 1 Haziran 2025 ile 31 Mayıs 2026 dönemi verilerine göre Türkiye, 178 ülkeye savunma ve havacılık ürünü ihraç etti. Ülke bazındaki sıralamada ilk üç sırayı NATO müttefikleri oluştururken, NATO üyesi ülkelere yapılan ihracat 6 milyar 235 milyon 676 bin dolara ulaştı ve bu rakam sektörün toplam ihracatının yüzde 57,28'ini oluşturdu. Anadolu Ajansı'nın derlemesine göre, bu dönemde NATO ülkelerine ihracat bir önceki yıla kıyasla yüzde 47,12 artarak 7 milyar 399 milyon dolardan 10 milyar 885 milyon dolara yükseldi.

Otomotiv Sektörü İhracatta Nasıl Performans Gösterdi?

Savunma sanayinin paralelinde, otomotiv sektörü de 2026'nın ilk yarısında güçlü bir ihracat performansı sergiledi. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre, Türkiye'nin otomotiv tedarik (yan sanayi) ihracatı Ocak-Haziran döneminde yüzde 5,4 artışla 8 milyar 86 milyon 142 bin dolara yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 7 milyar 669 milyon 582 bin dolar seviyesindeydi.

Otomotiv endüstrisinin ocak-haziran dönemindeki toplam ihracatı 20 milyar 839 milyon 897 bin dolara ulaşırken, bunun yüzde 38,8'lik kısmını yan sanayi ürünleri oluşturdu. Sektör 190'dan fazla ülke, serbest bölge ve özerk bölgeye dış satım gerçekleştirdi. En fazla ihracat Almanya, Fransa ve İtalya'ya yapıldı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, otomotiv sektörünün 19 yıldır ihracat şampiyonluğunu kimseye bırakmadığını ve 2025 yılında 41,5 milyar dolar ihracatla Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 15,2'sini gerçekleştirdiğini açıkladı.

Bakan Bolat, 2026 yılının ilk yarısına ilişkin verileri de paylaşarak ana sanayi ihracatının 12,3 milyar dolar, tedarik ve yan sanayi ihracatının ise 8,6 milyar dolar olduğunu belirtti. Türkiye'nin hafif ticari araç ve otobüs üretiminde Avrupa'da birinci, otomotiv üretiminde ise Avrupa'da beşinci ve dünyada 13. sırada yer aldığını vurgulayan Bolat, sektörün 250 bin kişiye direkt, 550 binden fazla kişiye istihdam sağladığını aktardı. Yıl sonu için 43 milyar dolarlık ihracat hedefi yinelendi.

UİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, Türk otomotiv sektörünün Avrupa'nın önemli üretim üslerinden biri olduğunu belirterek ihracatın yüzde 72,5'inin AB ülkelerine yapıldığını açıkladı. Ancak AB'nin Made in EU tasarısının Türkiye'yi büyük ölçüde kapsam dışı bıraktığını ve bu tasarıya karşı mücadelenin koordinasyon içinde sürdüğünü de ekledi. Bu gelişme, savunma sanayiindeki NATO odaklı büyümenin aksine, otomotiv sektöründe AB ile ticari ilişkilerin yeni risklere işaret ettiğini gösteriyor.

Sektörel İhracatta Hedefler ve Gelecek Beklentisi

Türk savunma sanayiinin 11 milyar dolarlık eşiği aşması, sektörün 2030 vizyonu açısından bir ara nokta olarak değerlendiriliyor. Dünya Gazetesi'nin aktardığına göre, CAATSA yaptırımlarının kalkması ve NATO zirvesinin sağladığı diplomasi fırsatlarıyla birlikte 2030'da 30 milyar dolarlık ihracat hedefi gerçekçi bir ufuk olarak görülüyor. Bu hedef, hızlı üretim, hızlı inovasyon ve hızlı teslimat prensiplerine dayanan yeni nesil muharebe araçlarına odaklanmayı gerektiriyor.

Savunma ve Havacılık Sanayii İhracatçıları Birliği (SSI), temmuz-eylül döneminde yaz mesaisi başlattığını duyurdu. Dünya Gazetesi'ne göre SSI, Bakü'deki ADEX 2026 fuarı ile Kafkasya ve Orta Asya'ya savunma teknolojileri ihraç etmek için masaya oturacak. Bu strateji, Türkiye'nin geleneksel pazarlar olan AB ve ABD'deki konumunu korurken, Asya-Pasifik, Afrika ve Güney Amerika gibi alternatif pazarlarla risk dağıtma yaklaşımını yansıtıyor. İhracatçılar, yılsonu için 410 milyar dolarlık genel ihracat hedefi koydu ve ilk yarıda hizmetlerle birlikte 258 milyar dolarlık ihracata imza attı.

Enerji tarafında ise Irak petrol hattı anlaşmasının imzalanması, Türkiye'nin enerji merkezi olma stratejisini bir adım daha ileri taşıyacak. Bakan Bayraktar'ın açıkladığı ters akış vizyonu, ilerleyen yıllarda Körfez doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınması ihtimalini gündeme getiriyor. Bu proje, Avrupa'nın Rus gazına bağımlılığını azaltma çabalarıyla da örtüşüyor ve Türkiye'ye stratejik bir enerji koridoru rolü kazandırabilir.

Öte yandan, BirGün gazetesinin NATO zirvesi analizinde dikkat çektiği gibi, Türkiye'nin enerji güvenliği, Rusya ile kurulan yapısal bağımlılık nedeniyle karmaşık bir denge üzerinde duruyor. 2024 verilerine göre Türkiye'nin doğalgaz ihtiyacının önemli bir kısmını ve petrol ithalatının bir bölümünü Rusya'dan karşıladığı belirtiliyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin Rus kontrolünde olması da bu bağımlılığı stratejik bir düzeme taşıyor. Bu bağlamda, Irak petrol hattı anlaşması ve Körfez gazı vizyonu, Türkiye'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabasının bir parçası olarak okunabilir.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı 2026'da ne kadar oldu?

Türk savunma ve havacılık sanayii, son 12 ayda ilk kez 11 milyar doları aşarak tarihi bir rekor kırdı. 2026'nın ilk altı ayında ise ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29,5 artışla 4 milyar 665,7 milyon dolara ulaştı. Haziran 2026 tek başına 802,8 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Savunma ihracatının yüzde kaçı NATO ülkelerine yapılıyor?

SSB verilerine göre son 12 ayda NATO ülkelerine yapılan savunma ve havacılık ihracatı 6 milyar 235 milyon dolara ulaşarak toplam ihracatın yaklaşık yüzde 56'sını oluşturdu. 1 Haziran 2025 ile 31 Mayıs 2026 döneminde NATO ülkelerine ihracat bir önceki yıla göre yüzde 47,12 arttı ve 10 milyar 885 milyon dolara yükseldi.

Irak-Türkiye petrol boru hattı anlaşması ne zaman imzalanacak?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 9 Temmuz 2026'da Bağdat'ta yaptığı açıklamada 12 ayı kapsayan yeni anlaşmanın son aşamaya geldiğini ve önümüzdeki günlerde imzalanarak kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu. Mevcut anlaşma temmuz sonunda sona erecek ve yeni anlaşmayla günlük 250 bin varil petrol akışı garanti altına alındı.

Türkiye savunma sanayiinde dünyada kaçıncı sırada?

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Türkiye'nin dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11. sırada bulunduğunu açıkladı. Türkiye, 2025 yılında 185 ülkeye 230 farklı savunma ürünü ihraç ederek 10 milyar 54 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştı ve dünya savunma ihracatında yüzde 1,8'lik paya sahip oldu.