Türkiye Tarımsal Hasıla 83,2 Milyar Dolarla Rekor Kırdı: Avrupa'da 1.

Gıda enflasyonu ve yapısal zorluklar sürüyor

Tarımsal hasıladaki rekor büyüme, sektörün tüm sorunlarını çözmüş değil. Türkiye'de gıda enflasyonu Mayıs 2026 itibarıyla yıllık yüzde 34,86 seviyesinde seyrediyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 35 bin 174 liraya, yoksulluk sınırı ise 114 bin 576 liraya çıktı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ziraat Bankası'nın 5. Tarım Ekosistemi Buluşması'nda yaptığı konuşmada, gıda enflasyonunun yalnızca para ve maliye politikasıyla çözülemeyeceğini, kalıcı çözümün arz yönlü yapısal dönüşümden geçtiğini vurguladı. Şimşek, 2026 yılında tarım sektörüne finansman sübvansiyonu ve vergisel destekler dahil toplam 938 milyar liralık kaynak ayrıldığını açıkladı. Ziraat Bankası'nın yüzde 40,5 faizden verdiği krediyi çiftçiye yüzde 12 maliyetle yansıttıklarını belirten Şimşek, ortalama bir hanenin harcamalarının yüzde 17'sinin gıdaya ayrıldığını, en düşük gelir grubunda bu oranın yüzde 29'a çıktığını dile getirdi.

Sektörün yapısal sorunları da rekorun gölgesinde tartışılmaya devam ediyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, 2026'nın ilk altı ayında yaklaşık 900 bin dekar tarım alanı afetlerden zarar gördü; bu alanın yaklaşık yarısını sel ve su baskınları oluşturdu. TARSİM kapsamı dışında kalan çiftçilerin büyük ölçüde kendi başına kaldığı eleştirileri gündemde. Üretim planlaması eksikliği, tarla ile market arasındaki fiyat farkı, lojistik maliyetleri ve iklim değişikliğinin tarımsal üretime etkileri, uzmanlar tarafından sektörün öncelikli sorunları olarak sıralanıyor. Tarlada 5 liraya satılan domatesin market rafında 40 liraya ulaşması, üretim-tüketim arasındaki makasın ne kadar açık olduğunun somut bir göstergesi olarak gösteriliyor. Halk TV köşe yazarı Ayşenur Arslan ise ihracat rekoru müjdelerinin ithalatın ihracatı geçmesi gerçeğini perdelediğini öne sürerek, dış ticaret açığının artışına dikkat çekti.

Tarım destekleri ve gelecek hedefleri

Hükümet, tarım sektörünü stratejik alan olarak konumlandırarak desteklerini sürdürüyor. Bakan Şimşek'in açıkladığı 938 milyar liralık kaynağın yanı sıra, yatırım programında sulama projeleri, arazi toplulaştırma çalışmaları ve organize tarım bölgelerinin altyapısına öncelik veriliyor. Geçen yıl tarımsal don ve kuraklık nedeniyle üretim açısından zor bir dönem yaşandığını kaydeden Şimşek, bu yıl gıda üretiminde önemli bir artış beklediklerini ve üretimdeki artışın enflasyonun yavaşlamasına katkı sağlayacağını ifade etti. Türkiye'nin Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı'nın (2026-2029) da yayımlandığı öğrenildi; strateji kapsamında 45 eylemin hayata geçirilmesi planlanıyor. Bu adımların, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ve iklim krizine dayanıklılığını artırması hedefleniyor.

Bölgesel ihracat ve ekonomik bağlam

Tarımsal hasıla rekoru, Türkiye ekonomisinin genel performansı bağlamında da değerlendiriliyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Haziran 2026'da ihracatın yüzde 21,9 artışla 25 milyar dolara ulaştığını ve bunun tarihteki en yüksek üçüncü aylık ihracat olduğunu açıkladı. Yılın ilk altı ayında ihracat yüzde 3,6 artışla 136 milyar dolara çıkarken, son 12 aylık ihracat 278 milyar dolara yaklaştı. Hizmet ihracatı da dahil edildiğinde Türkiye ilk kez 400 milyar dolarlık rekor ihracat seviyesine ulaştı. Ancak ithalat da yüzde 23,1 artışla 35,3 milyar dolara yükselirken, dış ticaret açığı yüzde 26,3 artışla 10,3 milyar dolara çıktı. Yılın ilk altı ayında dış ticaret açığı 53,1 milyar dolara ulaştı. Bu veriler, tarımsal hasıla rekorunun ekonomik tablonun tamamlayıcı bir parçası olduğunu, ancak tek başına yeterli bir gösterge olmadığını ortaya koyuyor. Tarım sektörünün gelecekteki başarısı, üretim miktarının yanı sıra gıda enflasyonunun kontrol altına alınması, iklim krizine uyum, çiftçi gelirinin artırılması ve sürdürülebilir üretim politikalarının etkin uygulanmasına bağlı olacak.