NATO Ankara Zirvesi 2026: 32 Lider, Trump ve Kritik Kararlar

Zirvenin ikinci günü olan 8 Temmuz'da ana oturum düzenlenecek. Sadece en başı basına açık olacak bu oturumun yaklaşık 3-4 saat sürmesi bekleniyor. Oturumun ardından NATO Genel Sekreteri Rutte'nin basın toplantısı düzenlemesi ve aynı gün zirve sonuç bildirgesinin yayımlanması öngörülüyor. Bildirinin kısa ve net tutulması, somut taahhütlerin ön plana çıkarılması hedefleniyor.

Zirve kapsamında 7 Temmuz'da Ankara Ticaret Odası Kongre Merkezi'nde Savunma Sanayi Forumu da düzenlenecek. Bu forumda füze yetenekleri, elektronik harp ve istihbarat-izleme-keşif alanlarındaki eksikliklerin giderilmesi için çok taraflı projeler masaya yatırılacak. Forum, ilk kez Ankara Zirvesi'nde resmi programın bir parçası haline geliyor.

Zirveye kimler katılıyor?

Zirveye 32 NATO üyesi ülkenin devlet ve hükümet başkanları katılacak. Katılımcılar arasında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer öne çıkan isimler olarak bulunuyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte zirveye ev sahipliği yapacak.

Trump'ın katılımı özel bir önem taşıyor. Türkiye'ye bundan önce son gelen ABD Başkanı 17 yıl önce Nisan 2009'da Barack Obama olmuştu. Trump'ın salı günü Ankara'ya ulaşması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından resmi törenle karşılanması bekleniyor. Bazı diplomatlar, Atlantik'in iki yakasında yaşanan gerginlikler dikkate alındığında, Trump'ın zirveye katılacak olmasını bile başlı başına bir başarı olarak değerlendiriyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de davetliler arasında. Avrupa Birliği'ni zirvede hem Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen hem de Avrupa Konseyi Başkanı António Costa temsil edecek. Ayrıca AP4 olarak adlandırılan Asya Pasifik dörtlüsü — Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın liderleri de Ankara'da zirve marjında yapılacak toplantılara katılacak.

Trump'ın zirve programının ardından çarşamba günü Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ayrı ayrı görüşeceği de Beyaz Saray tarafından duyuruldu. Bu görüşmeler, NATO zirvesinin resmi oturumları dışında gerçekleşecek ve bölgesel diplomasi açısından kritik bir boyut taşıyacak. Trump'ın görüşmelerinin ardından basın toplantısı düzenleyerek Türkiye'deki temaslarıyla ilgili açıklamada bulunması planlanıyor.

Erdoğan-Trump görüşmesinde neler masada?

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki ikili görüşme, yalnızca Türkiye-ABD ilişkileri açısından değil, NATO içi dengeler bakımından da belirleyici olacak. Görüşmede Ankara-Washington ilişkilerindeki olumlu gelişmelerin vurgulanması, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi gündeme gelecek.

Trump yönetimi, Türkiye'ye 80 adet General Electric F-110 jet motoru satışı için Kongre'ye resmi bildirimde bulundu. 700 milyon dolar değerindeki bu satış, Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN projesi için kritik öneme sahip. Alman Marshall Fund Ankara Direktörü Özgür Ünlühisarcıklı, bu motorlar olmadan Türkiye'nin KAAN jetini üretemeyeceğini vurguluyor. Türkiye, geçen Eylül ayında ilk 10 F-110 motorunu teslim almıştı.

CAATSA meselesinin çözülmesi gerekiyor. ABD'nin F-35 ve KAAN motorları konusunda adım atması lazım. KAAN'ın motorları şu anda ABD Kongresi'nde onay bekliyor.

Bu sözler Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a ait. Fidan, Türkiye ve ABD'nin CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için birlikte çalıştığını ve iki liderin hükümetlerine çözüm bulma talimatı verdiğini açıkladı. Ancak uzmanlar, F-35 anlaşmazlığında ilerleme kaydedilmesinin zor olacağını belirtiyor. Kongre'nin CAATSA yaptırımlarını kaldırması için Ankara'nın S-400 sisteminden kurtulması gerekiyor; ancak bunu üçüncü bir ülkeye satmak Moskova'nın onayını, Rusya'ya iade etmek ise masada olmayan bir seçenek.

Erdoğan'ın ayrıca Fransa ve İtalya ile SAMP/T hava savunma sistemi alımı ve diğer savunma sanayii iş birliklerinde ilerleme sağlamayı amaçladığı belirtiliyor. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Türkiye'nin hava savunmasını güçlendirmek için SAMP/T ve Patriot sistemlerinin satın alınması da dahil olmak üzere tüm seçeneklerin değerlendirildiğini ifade etti.

Savunma harcamaları yüzde 5 hedefi ne durumda?

2025 Lahey Zirvesi'nde alınan yüzde 5 GSYİH savunma harcaması hedefi, Ankara Zirvesi'nde uygulamaya yönelik olarak ele alınacak. Hedef, yüzde 3,5'u klasik savunma harcamaları ve yüzde 1,5'u bağlantılı harcamalar olmak üzere iki aşamadan oluşuyor. Bu yılki zirvede yeni hedefler açıklanmayacak, ancak Lahey'de uzlaşılan hedeflerin takvimi ve içeriği gözden geçirilecek.

Türkiye, yüzde 5 hedefine en geç 2030 yılı sonunda ulaşmayı planlıyor. Almanya ise Ankara'daki NATO Zirvesi öncesinde Alman ordusunu güçlendirmek için kritik öneme sahip iki yasa tasarısını kabul etti. Bu tasarılar, Alman ordusunun yedek kuvvetlerle güçlendirilmesini ve askeri altyapı inşaat projelerinin hızlandırılmasını öngörüyor. Hollanda ise bir Beyaz Kitap hazırlayarak yüzde 5'lik savunma harcaması hedefini karşılamaya istekli olduğunu ortaya koydu.

NATO Genel Sekreteri Rutte, Ankara Zirvesi'nin uygulama zirvesi olması gerektiğini vurguluyor. Rutte, Lahey'de verilen sözlerin Ankara'da hayata geçirilmesini beklediğini ifade etti. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise her zirve için tarihi denildiğini ancak bu kez gerçekten öyle olduğunu belirtti.

Hollanda Genelkurmay Başkanı Onno Eichelsheim, ABD'nin bazı askeri kabiliyetlerini NATO bünyesinden geri çekmesiyle Türkiye'nin İttifak içindeki rolünün daha da büyüyeceğini dile getirdi. Türkiye'nin NATO'nun ABD'den sonra ikinci büyük ordusuna sahip olduğunu vurgulayan Eichelsheim, Türk savunma sanayisinin ulaştığı kabiliyet seviyesinden etkilendiğini ve bu alanda iki ülke arasında güçlü bir iş birliği potansiyeli gördüğünü söyledi.

Ukrayna'ya ne kadar destek verilecek?

NATO'nun Avrupa üyeleri ve Kanada, Ankara Zirvesi'nde Ukrayna'ya 70 milyar avro (yaklaşık 80 milyar dolar) askeri yardım taahhüdünde bulunacak. Bu tutarın hem 2026 hem de 2027 yıllarında sağlanması planlanıyor. Taahhüt, AB'nin 2026-2027 döneminde Ukrayna savunma yatırımları için oluşturduğu 60 milyar avroluk kredi programı ve üye ülkelerin ikili taahhütlerinden oluşacak. ABD'nin bu finansmana katkı sağlaması beklenmiyor.

Almanya'nın yeni yardım paketine en büyük katkıyı yapacağı Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından açıklandı. Zirve taslak bildirisinde, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri ekipman, yardım ve eğitim amacıyla 70 milyar avro sağlanacağı ve 2027'de de en az aynı seviyede desteğin sürdürüleceği belirtiliyor.

Trump'ın zirve marjında Zelenskiy ile yapacağı görüşmede Rusya-Ukrayna savaşının sonlandırılmasına yönelik diplomatik çabaların ele alınacağı bildirildi. ABD'li yetkililer, hem Rusya hem de Ukrayna ile diplomatik temasların sürdüğünü ve Trump'ın arabuluculuk girişimlerini sürdürdüğünü kaydetti. Savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların önümüzdeki dönemde hızlandırılması hedefleniyor.

NATO oturumlarında da Ukrayna savaşı önemli bir gündem maddesi olacak. Müttefiklerin Ukrayna'ya yönelik devam eden desteği, ekipman temini ve uzun vadeli dayanıklılık mekanizmalarını ele alması beklenirken, barış müzakerelerinin de konuşulması öngörülüyor. Ukrayna'nın kendi savunma sanayisi ve NATO'nun Ukrayna'dan öğrendiği dersler de tartışma konuları arasında yer alacak.

NATO 3.0 konsepti nedir?

Ankara Zirvesi'nde NATO 3.0 konseptinin tanımlandığı ve kabul edildiği yer olması beklentisi yüksek. NATO 3.0, İttifak'ın dönüşümü ve yeni yapılanma dönemini ifade eden bir kavram. NATO 1.0 Soğuk Savaş dönemini, NATO 2.0 ise Soğuk Savaş sonrası dönemi tanımlıyordu. NATO 3.0 ise İttifak'ın yeniden somut askeri güce, caydırıcılığa ve savunmaya dönen yeni dönemini simgeliyor.

Bu yeni dönemde liderliğin eskisinden farklı olarak ABD'nin değil, Avrupa'nın üstlenmesi önceleyen bir yapı öngörülüyor. Ankara zirvesinin sloganı Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa olarak belirlendi. Avrupa'daki konvansiyonel güvenliğin ağırlıklı olarak ABD tarafından değil Avrupalı müttefikler tarafından sağlanmasına yönelik adımların hızlanması bekleniyor.

NATO'nun askeri komuta yapısında da önemli değişiklikler olacak. Avrupa ülkeleri yakın gelecekte NATO'nun üç müşterek kuvvet komutanlığının komutasını devralacak. Nükleer şemsiye müttefiklerin güvenliğinin en üst garantisi olmaya sürdürürken, nükleer caydırıcılıkta ana rol ABD'de olmaya devam edecek. NATO'nun doğu ve güney kanadına verilen önem artacak ve 360 derecelik güvenlik perspektifi pekiştirilecek.

Savunma sanayii, bu sektörün üretim kapasitesinin artırılması ve ortak tedarik genel savunma stratejilerinin temel unsurlarından biri haline gelecek. Ankara, zirvede gelişen savunma sanayii kapasitesini öne çıkarmayı ve NATO üyeleri arasındaki savunma ticaretine yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılması yönündeki çağrısını yinelemeyi hedefliyor. Türkiye, İHA'ları ve hava savunma sistemlerini müttefiklere pazarlamak için zirveyi bir vitrin olarak kullanmayı planlıyor.

Zirve öncesi güvenlik önlemleri ve gözaltılar

Zirve nedeniyle Ankara'da kapsamlı güvenlik önlemleri alındı. 56 bin 288 güvenlik personeli görevlendirildi; bunların 48 bin 841'i Emniyet, 7 bin 447'si Jandarma personeli. 6-12 Temmuz tarihleri arasında birçok kamu personeli idari izinli sayılacak. Protokol güzergâhları, konaklama yerleri ve zirve alanı kırmızı alan olarak belirlendi. Esenboğa Havalimanı ana kullanım noktası olurken Akıncı üssü ve genişletilen Etimesgut havalimanları da devrede.

Güvenlik önlemleri kapsamında şehir genelinde toplam 4 bin 434 açık hava iletişim noktasında tanıtım çalışmaları yapılacak. Yollar kısıtlanacak, toplantı ve gösteriler yasaklanacak ve kritik noktalar sıkı güvenlik perdesi altına alınacak. NATO uçaklarının yüzde 90'ı Esenboğa'yı kullanırken, Ankara Havalimanı'nın Erdoğan'a tahsisli hale getirildiği bildirildi.

Öte yandan zirve öncesi İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Çanakkale, Antalya ve Bursa dahil birçok ilde geniş çaplı operasyonlar düzenlendi. Aralarında gazeteciler, avukatlar, akademisyenler, siyasi parti temsilcileri ve sivil toplum kuruluşu üyelerinin de bulunduğu yaklaşık 100 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında T24 Dış Haberler Editörü Buse Söğütlü, Oda TV Editörü Ceren Erdoğdu ve KAOS GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar da bulunuyor.

Gazetecilerin kamu yararı için yürüttükleri haber ve yorum faaliyetleri nedeniyle baskı altına alınmaları, gözaltı tehdidiyle susturulmaya çalışılmaları kabul edilemez. Gazetecilik suç değildir.

Bu açıklama Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından yapıldı. DEM Parti, CHP, EMEP, DİSK ve çeşitli demokratik kitle örgütleri gözaltılara tepki göstererek operasyonların son bulmasını talep etti. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Ankara'nın zirve nedeniyle abluka altına alındığını ve Ankaralıların kendi ülkelerinin başkentinde önlemlerin esiri haline getirildiğini savundu.

Trump'ın Zelenskiy ve Şara ile görüşmesi neden önemli?

Trump'ın Ankara'da Zelenskiy ve Şara ile yapacağı görüşmeler, NATO zirvesinin resmi oturumları dışında gerçekleşecek ancak bölgesel diplomasi açısından en kritik buluşmalar olarak öne çıkıyor. Zelenskiy ile yapılacak görüşmenin ana gündem maddesini Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler oluşturacak.

Siyasi analistler, Trump'ın Zelenskiy ile yapacağı görüşmede Ukrayna-Rusya savaşının sonlandırılmasına yönelik olası bir barış planının masaya yatırılacağını öngörüyor. Putin ve Trump arasında 4 Temmuz'da bir telefon görüşmesi gerçekleştirildiği ve Euro-Atlantik tehditler, Ukrayna durumu ve NATO'nun güney kanadı konularının ele alındığı bildirildi.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile gerçekleştirilecek temas ise Suriye'nin geleceği ve bölgedeki yeni dengeler açısından kritik bir dönüm noktası olacak. Görüşmede Suriye'deki son durum ve bölgesel güvenlik başlıklarının ele alınması bekleniyor. Bu görüşme, Esad sonrası Suriye yönetimi ile ABD arasında üst düzey bir temasın Ankara'da gerçekleşmesi anlamını taşıyor.

Trump'ın hem NATO zirvesine katılması hem de zirve marjında bu kritik ikili görüşmeleri yapması, Ankara'nın sadece bir ev sahibi değil, aynı zamanda küresel diplomasinin merkezi konumuna yükseldiğini gösteriyor. İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye'nin ara buluculuktan insani yardımlara kadar birçok alanda küresel vicdanın ve diplomasinin sesi olmaya devam ettiğini ifade etti.

Türkiye'nin NATO'daki rolü nasıl değişiyor?

Türkiye, 1952'de NATO'ya katılan bir üye olarak ittifakın güvenlik mimarisinde kritik konumunu koruyor. NATO'nun ABD'den sonra ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye, gelişen savunma sanayii kapasitesi ve Avrupa, Orta Doğu, Karadeniz ve Kafkasya'yı birbirine bağlayan coğrafi konumuyla stratejik öneme sahip.

Washington Post'un değerlendirmesine göre, Trump ve Erdoğan arasındaki dostluk ve Türkiye'nin silah üretim kapasitesine duyulan ihtiyaç, diğer NATO ülkelerinin Türkiye'ye yaklaşımını değiştirdi. Yıllarca Rus hava savunma sistemi alması, Suriye'de Batı destekli Kürt güçlerine saldırması ve İsveç'in NATO'ya katılımını geciktirmesi nedeniyle şüpheyle yaklaşılan Türkiye, artık farklı bir konumda değerlendiriliyor.

Ankara, zirvede İHA'larını ve hava savunma sistemlerini ABD silahlarına bağımlılığı azaltmak isteyen devletlere pazarlamayı planlıyor. KAAN savaş uçağı için Endonezya ilk yabancı alıcı olarak 48 adet için 10 milyar dolarlık sözleşme imzaladı. Zirve, KAAN projesine ilgiyi artırabilir; özellikle Alman-Fransız FCAS girişiminin Haziran'da çökmesinin ardından İspanya ve Körfez ülkelerinden ilgi bekleniyor.

Türkiye ayrıca NATO'nun İstanbul İşbirliği Girişimi'ni derinleştirmesini ve Körfez ülkeleriyle savunma planlaması, bütçeleme ve terörle mücadele alanlarında iş birliğini güçlendirmesini hedefliyor. Ankara, NATO'nun güney komşularıyla ortaklığını geliştirmesini ve bölgeye 360 derece güvenlik anlayışıyla yaklaşmasını istiyor. Bu hedef, zirve programında Körfez ülkeleri dışişleri bakanlarının davet edilmesiyle somutlaşıyor.

Sık Sorulan Sorular

NATO Ankara Zirvesi ne zaman yapılacak?

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek. Resmi program 6 Temmuz'da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin basın toplantısıyla başlayacak ve 8 Temmuz'da ana oturum ile sonuç bildirgesinin açıklanmasıyla sona erecek.

NATO zirvesine kimler katılıyor?

32 NATO üyesi ülkenin devlet ve hükümet başkanları katılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer öne çıkan isimler. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy ve AP4 ülkelerinin liderleri de davetli olarak katılacak.

Trump Ankara'da kimlerle görüşecek?

Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ikili görüşme yapacak ve ardından Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ayrı ayrı bir araya gelecek. Zelenskiy görüşmesinde Ukrayna savaşının bitirilmesi, Şara görüşmesinde ise Suriye'nin geleceği ve bölgesel güvenlik ele alınacak.

NATO savunma harcaması yüzde 5 hedefi nedir?

2025 Lahey Zirvesi'nde alınan karara göre NATO üyeleri savunma ve güvenlik bağlantılı harcamalarını GSYİH'lerinin yüzde 5'ine çıkarmayı taahhüt etti. Bu hedefin yüzde 3,5'u klasik savunma harcamalarını, yüzde 1,5'u bağlantılı harcamaları kapsıyor. Türkiye bu hedefe 2030 sonunda ulaşmayı planlıyor.